Iedereen die wel eens in een kerk komt krijgt te maken met de begrippen wet en genade. Maar wat betekenen die begrippen en hoe verhouden ze zich tot elkaar? De uitleg daarover verschilt nogal. Een stukje kurk in het wijnglas was aanleiding voor dit blog. Wet en genade horen namelijk bij elkaar zoals de kurk bij een fles wijn. 

Genade is duurbetaalde wijn

Goede wijn is niet goedkoop. Wijn is een luxeproduct. Waar melk en sinaasappelsap in de meest voordelige verpakking verkocht worden, probeert zelfs de meest goedkope wijnhandelaar zijn product nog met een bepaalde luxe uitstraling te verkopen. En om dit mooie product langere tijd goed te kunnen bewaren zit er op een goede fles wijn een kurk. Genade is ook zoiets als wijn. Het is duur betaald. Jezus gaf zijn bloed als prijs voor de zonde. Daarmee opende hij de weg naar God. Naar God die vreugde vindt in mensen.

De weg naar God was in het oude verbond afgeschermd door de wet. De wet fungeerde als een soort kurk. God had gezegd: Als je dit en dat en dat doet (wet) dan opent dat weer de weg van jouw hart naar mijn hart. Maar niemand was in staat om die kurk van de fles te trekken. Iedereen die het probeerde liep tegen zichzelf aan. Zelf de meest wijze koning als  Salomo ging in de fout. Hierdoor kon de genade van God niet stromen. Uiteindelijk was het Jezus die de kurk van de fles trok. Toen hij stierf riep hij: Het is volbracht! Wat was volbracht? De eis van de wet. Wat niemand kon, deed hij. Daarmee opende hij de weg naar God. Vanaf dat moment stroomt de genade van God voor ieder die in Jezus volbrachte werk gelooft. Wij kunnen van de wijn drinken, omdat de kurk van de fles is. De genade van God is voor iedereen en dat is goed nieuws, evangelie! Daarom zegt Jezus ook na zijn opstanding: Ga de wereld in en verkondig het goede nieuws. De kurk is van de fles, drink en geniet. De genade van God is er voor jou.

Eenvoudig verhaal, zou je zeggen. Maar wie maakt het weer moeilijk? Wij. Ik trek de vergelijking even door en probeer dat op een positieve manier te doen, maar het kan zijn dat ik hier of daar een gevoelige snaar raak. Met reden. Het heeft Jezus alles gekost om die kurk van de fles te trekken. Alles wat daar iets aan af doet is een belemmering voor mensen om het goede nieuws te ontvangen en het contact met God te herstellen en te genieten van zijn overvloedige genade.

De ontkurkte fles

Je hebt vast wel eens dat je bij het inschenken van de wijn een stukje kurk tegenkomt. Dit haal je uit het glas en gooi je weg. Kurk in de wijn is niet lekker. De kurk heeft een functie zolang deze op de wijn zit. Daarna verliest de kurk zijn functie. De fles word leeggeschonken en gedronken. Zo is het ook met de functie van de wet van het oude verbond:

Op het moment dat hij spreekt over een nieuw verbond heeft hij het eerste al als verouderd bestempeld. Welnu, wat verouderd is en versleten, is de teloorgang nabij. (Hebreeën 8:13)

Het kan zijn dat er in jouw leven of in jouw kerk toch weer stukjes kurk in de wijn zijn gaan drijven. Een beetje wet bij de genade. Je herkent dit aan woorden als: We leven uit genade, maar… . Of: Als christen ben je vrij, maar… . Achter de komma volgen de stukjes kurk. En wat gebeurt er met stukjes kurk? Daar ga je op focussen. Je bent bezig alle stukjes kurk uit je wijn te halen en vergeet te genieten. Op kurk kauwen daar geniet niemand van. Het is droog en geeft geen vreugde. Daarom schrijft Paulus aan de Romeinen:

De zonde mag niet langer over u heersen, want u staat niet onder de wet, maar leeft onder de genade. (Romeinen 6:14)

In sommige kerken is het een beetje erger. De kurk is weer op de fles gezet. De wet is in ere hersteld. De geboden hebben hun plek ingenomen in de liturgie en in de levens van mensen. Er wordt wel over genade gesproken. De wijn kun je door het glas van de fles immers zien. Maar voordat je daarvan kun genieten moet je eerst aan allerlei voorwaarden voldoen. De kurk zit er weer op. De genade is er wel, maar wordt niet geproefd. Als de wet weer gaat functioneren gaat de zonde heersen en wordt de kerk krachteloos. Als Paulus hoort dat dit bij de Galaten gebeurt schrijft hij ze een brief in niet mis te verstane bewoordingen:

Als u probeert door God als een rechtvaardige te worden aangenomen door de wet na te leven, bent u van Christus losgemaakt en hebt u Gods genade verspeeld (Galaten 5:4).

Wet voorlezen is kurk eten

Als de wet een plek krijgt in de kerk is Jezus voor niets gestorven. Sommige dominees lezen nog altijd de wet voor in de kerk. Dat is ongeveer hetzelfde als met je vrouw een flesje wijn gaan drinken en samen naar de kurk gaan zitten staren. De tien geboden worden voorgehouden als richtlijn voor het leven. Maar de Bijbel zegt dat de wet uiteindelijk leidt tot de dood. We hebben geen geboden nodig, maar de genade van God door Jezus.

Er is een ander argument dat gebruikt wordt om de wet voor te lezen. Namelijk dat de wet gehouden wordt uit dankbaarheid. Dus: We zijn zo blij met de genade van Jezus dat we nu ook gaan proberen om uit dankbaarheid de wet te houden. Om de vergelijking even door te trekken: De wijn is zo lekker, dus we eten de kurk ook maar op. Dat is gewoon geen argument. In Galaten 3 schrijft Paulus:

Voordat dit geloof kwam, werden we door de wet bewaakt; we leefden in gevangenschap tot het geloof geopenbaard zou worden. Kortom, de wet hield toezicht op ons totdat Christus kwam, zodat we door ons vertrouwen op God als rechtvaardigen konden worden aangenomen. Maar nu het geloof gekomen is, staan we niet langer onder toezicht, want door het geloof en in Christus Jezus bent u allen kinderen van God. (Galaten 3:24-26)

Als jij wilt genieten van de genade van God, stop dan met het proberen te houden van allerlei wetten en regels en gewoonten. Leg elkaar niets op, maar leef in vrijheid. Misschien ben je het met dit blog helemaal niet eens. Je mag gerust reageren, maar drink eerst een lekker glas wijn geniet van je vrijheid. Eet als je zin heb gerust de kurk erbij op en laat je reactie achter